Ο καλός, ο κακός κι ο άτυχος

Ένα χρόνο και κάτι μετά από αυτά που έγραφα στις περασμένες ευρωεκλογές περί αποχής, το θέμα ήρθε πάλι στην επικαιρότητα. Είναι θλιβερό όμως, ιδιαίτερα κάτω από αυτές τις νέες και εξαιρετικές συνθήκες, να απαξίωνεται και πάλι το 1/3 των ελλήνων ψηφοφόρων, με τρόπο μυωπικό και τελικά επικίνδυνο.

Οι “καλοί” και οι “κακοί” λοιπόν. Εκ περιτροπής όμως.
Ο ίδιος ανθρωπος μόλις 1 χρόνο πριν, όταν ψήφιζε στις βουλευτικές εκλογές ήταν πολιτικοποιημένος και δημοκράτης. Ηταν ο  καλός”.
Ο ίδιος άνθρωπος, μόλις ένα χρονο μετά είναι “μουγγός”, αδιάφορος, σχεδόν μίασμα, που του αξίζει να απομονωθεί. Είναι ο “κακός”.

Μόνο που δεν είναι ένας και δύο. Ειναι 1,65 εκ άνθρωποι που ψήφισαν ΝΔ ή ΠΑΣΟΚ το 2009, κάπου 2,5 εκ άνθρωποι συνολικά. Είναι όμως και ένα πσοσοστό από 5,5% έως 9,1% (δημοτικές και περιφερειακές αντίστοιχα) που ψήφισαν άκυρο/λευκό, όταν συνήθως το ποσοστό αυτό είναι κάπου 2,5%.

Read Full Post »

Εκλογές ’09 και internet trends

Δημοσκοπήσεις τέλος μέχρι τις εκλογές, αλλά ο νομοθέτης ευτυχώς δεν προέβλεψε το ίντερνετ!
Την περίοδο λοιπόν των προεδρικών εκλογών στις ΗΠΑ, το Τechcrunch δημοσίευσε ένα άρθρο με τίτλο «Can Google Trends Predict the Election?” όπου έγραφε ότι εάν θεωρήσουμε τον συγκριτικό όγκο των αναζητήσεων για τα ονόματα των υποψηφίων στο Google κάποια ένδειξη, ο Obama θα κέρδιζε τις εκλογές (ξέρουμε όλοι τι έγινε μετά).

«Παίζοντας» λίγο λοιπόν με κάποια web-based εργαλεία, να τι βλέπουμε για τις ελληνικές εκλογές.

Κατ’αρχήν, το ενδιαφέρον για τις εκλογές μπορούμε να το δούμε και σε ένα γράφημα από το Trend Search της Nielsen, καταγράφοντας τις αναφορές του όρου «εκλογές» στα blogs. Δεν κρύβει εκπλήξεις, δεδομένου ότι είναι έντονο αμέσως μετά την προκήρυξη στις 2 Σεπτεμβρίου. Η φημολογία περί ανακοίνωσης εκλογών, φαίνεται ότι επιδρά και από την ανοδική τάση λίγες μέρες πριν. Μια μικρή μείωση παρατηρείται τις τελευταίες ημέρες (κόπωση?) και επιβεβαιώνεται και από τα στοιχεία της Google.

Χρησιμοποιώντας λοιπόν το Google Insights for Trends και βάζοντας σαν όρους αναζήτησης τα ονόματα των κομμάτων της Βουλής, η εικόνα είναι ξεκάθαρα υπέρ του ΠΑΣΟΚ, με δεύτερη τη Νέα Δημοκρατία, τρίτο το ΚΚΕ και ισοδύναμα νούμερα για ΣΥΡΙΖΑ και ΛΑΟΣ (οι αναζητήσεις έγιναν με τους όρους “Νεα Δημοκρατία” και ΝΔ μαζί και στον Σύριζα συμπεριλαμβάνεται και ο Συνασπισμός; το ΛΑΟΣ ίσως δεν είναι τόσο ακριβές λόγω της ίδιας της λέξης που είναι γενική).
Ενδιαφέρον στοιχείο, η πτώση των αναζητήσεων – μείωση ενδιαφέροντος ; – τις τελευταίες ημέρες.

Παρόμοια εικόνα και για τις αναζητήσεις με τα ονόματα των πολιτικών αρχηγών των 5 κομμάτων, όπου λόγω του μικρότερου όγκου των αναζητήσεων το γράφημα ισως να μην είναι τόσο αξιόπιστο για τις  λέξεις Τσίπρας, Αλαβάνος (μαζί εδώ σε μία καμπύλη) και Καρατζαφέρης . Μεταξύ Καραμανλή και Παπανδρέου, υπάρχει μία διευρυνόμενη απόσταση σε όφελος του Παπανδρέου ειδικά τις τελευταίες 10 ημέρες (δυναμική νίκης ίσως ?).

(Οι αριθμοί στα γραφήματα εξηγούνται εδώ για όσους ενδιαφέρονται).

Ξαναβάζοντας να δουλέψει το BlogPulse της Nielsen, (με τα τρία πρώτα κόμματα μόνο γιατί δεν αφήνει πειρσσότερα πεδία), παρατηρούμε πάλι μία έντονη διαφορά υπέρ του Πασόκ στις αναφορές σε blogs αλλά με μία διαφορά. Την μεγαλύτερη αναφορά του όρου ΚΚΕ σε σχέση με εκείνη της Νέας Δημοκρατίας κάτι που προφανώς μας λέει κάτι για τη σύνθεση του “ενεργού κοινού” στο ιντερνετ (που κατά μία έννοια επιβεβαιώνει και την έρευνα της MRB για τα Social Media όπου αναφέρεται ότι το ενεργό κοινό είναι κεντροαριστερής τοποθέτησης).

Το Trend Tool του IceRocket πάλι καταγράφει τις αναφορές στα blogs και βάζοντας τα ονόματα των κομμάτων, βλέπουμε ένα γενικό προβάδισμα του ΠΑΣΟΚ αλλά με κλείσιμο της ψαλίδας τις τελευταίες μέρες (υποθέτω λόγω του οτι η ΝΔ βρίσκεται σε περίοδο αρνητικού κλίματος γεγονός που δίνει τροφή σε blogs). Τα τρία άλλα κόμματα ακολουθούν ενώ βλέπουμε ένα spike για τον Συριζα στις 6 Σεπτεμβρίου που ίσως να οφείλεται στην υπόθεση της αρχηγίας του κόμματος.

Χρησιμοποιώντας το IceRocket αυτή τη φορά για τα ονόματα των πολιτικών αρχηγών, η εικόνα είναι διαφορετική με την λέξη Καραμανλής να έχει πολλαπλάσιες αναφορές από των υπολοίπων. Αν είναι αλήθεια, αυτό σημαίνει ότι ίσως είναι ο σάκκος του μποξ αυτή τη στιγμή για τους bloggers!

…αλλά και πάλι όχι ίσως, μια και το BlogPulse διαφωνεί, φέρνοντας τη λέξη Παπανδρέου πρώτη και σε ανοδική τροχιά κάτι που συνάδει και με τις αναζητήσεις στο Google. Προφανώς οι διαφορές των δύο εργαλείων (IceRocket και BlogPulse) είναι αποτέλεσμα των διαφορετικών crawlers και της μεθοδολογίας που ακολουθούν.

Βεβαίως, τα αποτελέσματα των αναφορών στα blogs είναι ποιοτικά διαφορετικά από τα αποτελέσματα των αναζητήσεων στο Google.
Το ενδιαφέρον εδώ είναι λιγότερο οι ποσοτικές αναφορές αλλά η ποιοτική ανάλυση (πχ sentiment analysis) που όμως δεν μπορεί να γίνει με δωρεάν web εργαλεία (για την ελληνική γλώσσα τουλάχιστον). Επίσης ενδιαφέρον θα είχε η αντιστοίχιση με τα πραγματικά γεγονότα αλλά και τις αναφορές των παραδοσιακών ειδήσεων (TV κυρίως) ώστε να καταγραφούν οι αλληλεπιδράσεις.

Τα αποτελέσματα αναζήτησης στο Google όμως καταγράφουν μία τελείως άλλη εικόνα γιατί αφορούν το σύνολο του κοινού στο ίντερνετ -και όχι μόνο το ενεργό μέρος όπως οι bloggers- και πως αυτό αυθόρμητα αναζητεί πληροφορίες. Ως γνωστόν, η Google χρησιμοποιεί πειραματικά τα στοιχεία αναζήτησης για να προβλέψει τις επιδημίες γρίππης, το γνωστό Google Flu Trends, που βασίζεται στην υπόθεση ότι συγκεκριμένοι όροι αναζήτησης ίσως αποτελούν early warning για εμφάνιση γρίππης σε διάφορες χώρες.

Όσο η διείσδυση του ιντερνετ στον πληθυσμό θα διευρύνεται και όσο αυτή θα παρουσιάζει χαρακτηριστικά ισοκατανομής, τόσο περισσότερο παρόμοια στοιχεία σε συνδυασμό με σωστούς αλγόριθμους θα αποτελούν ακόμα ένα όπλο στα χέρια των αναλυτών και των επικοινωνιακών συμβούλων των κομμάτων…κι ας μην έχουμε δημοσκοπήσεις (…ας μείνει όμως μεταξύ μας αυτό, γιατί αν το ακούσει ο νομοθέτης προβλέπω απαγόρευση του Google !).

[UPDATE: Φαίνεται ότι σήμερα και το metablogging ανέβασε ένα post για το ίδιο θέμα με τίτλο "Google Trends για τα δύο μεγάλα κόμματα και τους αρχηγούς τους" όπου δίνει χρήσιμες πληροφορίες για την "κυβερνητική" αναμέτρηση κυρίως.]

Add to: Facebook | Digg | Del.icio.us | Stumbleupon | Reddit | Blinklist | Twitter | Technorati | Furl | Newsvine

Read Full Post »

‘Ερευνα: Μία καθόλου απλή ιστορία

Μετά την τελευταία αρνητική δημοσιότητα γύρω από τις δημοσκοπήσεις και τα exit polls των ευρωεκλογών, θυμήθηκα ένα πολύ ενδιαφέρον άρθρο του Scott Keeter, Director of Survey Research του Pew Research Center, με τίτλο «New Tricks for Old-and New-Dogs».

Οι έρευνες κοινής γνώμης, ποσοτικές και ποιοτικές είναι βασικό εργαλείο στο χώρο της επικοινωνίας και ειδικά στην πολιτική επικοινωνία οι –γνήσιες φυσικά – δημοσκοπήσεις είναι κύριο εργαλείο για τη χάραξη στρατηγικής.
Mε την διευρυνόμενη όμως χρήση νέων τεχνολογιών και κυρίως τις ευρύτερες αλλαγές του τρόπου ζωής,  οι μεθοδολογίες αλλάζουν και καλούνται να προσαρμοστούν στις νέες συνήθειες του πολίτη/καταναλωτή.  Στο άρθρο καταγράφονται πολύ διεξοδικά μερικά προβλήματα. Φυσικά αφορά τους τρόπους που η εταιρία κάνει έρευνες στις ΗΠΑ, αλλά πολλά από αυτά που επισημαίνει έχουν σημασία και για μας εδώ. Μερικά ενδιαφέροντα σημεία:

• Η κλασσική ποσοτική έρευνα τυχαίου δείγματος (field research), παρουσιάζει προβλήματα λόγω μείωσης του ποσοστού ανταπόκρισης (ή αλλιώς αύξηση στα ποσοστά αρνήσεων). Οι πολίτες εμφανίζονται διστακτικοί να απαντήσουν, είναι πιο πολυάσχολοι και πιο ανήσυχοι σχετικά με θέματα ιδιωτικότητας και «εκνευρισμένοι» με την αύξηση των ερευνητών που τους χτυπoύν την πόρτα.  Η Pew αναφέρει ενδείξεις μείωσης της ανταπόκρισης από το 72% το 1979, στο 15-25% σήμερα.

• Δεύτερο πρόβλημα είναι η αύξηση του ποσοστού των ερωτώμενων που δεν είναι προσβάσιμοι σε σταθερό τηλέφωνο, αλλά μόνο σε κινητό. Η εταιρία υπολογίζει ότι ένα 20% του πληθυσμού έχει μόνο κινητό και αυξάνεται με ρυθμό 2% κάθε 6 μήνες, ειδικότερα στις ηλικίες 18-29. Μέχρι στιγμής, το γεγονός αυτό δεν επηρεάζει ιδιαίτερα την αξιοπιστία των αποτελεσμάτων – αν και σταδιακά θα γίνει κι αυτό – αλλά επηρεάζει αρνητικά το κόστος των ερευνών (περίπου διπλάσιο). Στο άρθρο επισημαίνεται ότι στις αμερικανικές προεδρικές εκλογές, αν οι έρευνες είχαν γίνει μόνο σε δείγμα ατόμων με κινητό, τότε θα είχε προβλεφθεί μικρότερο προβάδισμα για τον Obama.

• Στο επίμαχο θέμα των ερευνών online: Έχουν σαφές πλεονέκτημα σε κόστος (δεν χρειάζεται ερευνητής) και στη δυνατότητα ένταξης οπτικοακουστικού υλικού στο ερωτηματολόγιο. Το πρόβλημα φυσικά είναι η δειγματοληψία και η εταιρία αναφέρει τις αξιόλογες προσπάθειες της εταιρίας Knowledge Networks η οποία έχει στρατολογήσει ένα δείγμα νοικοκυριών (online panel) μέσω τηλεφωνικής έρευνας, δίνοντας ταυτόχρονα πρόσβαση στο ίντερνετ σε όσα δεν έχουν. Ακόμα κι αυτή η μέθοδος όμως υποφέρει από παρόμοια προβλήματα όπως η χαμηλή ανταπόκριση, η ατελής κάλυψη του πληθυσμού αλλά και τα συνηθισμένα προβλήματα των πάνελς, όπως η συνήθεια και η «φθορά». Σε γενικές γραμμές φαίνεται ότι υπάρχουν σοβαρά προβλήματα και η Procter and Gamble αναφέρεται σαν παράδειγμα δυσαρεστημένου πελάτη από την ποιότητα και αξιοπιστία των ερευνών αυτών. Μεθοδολογικά, η Pew εμφανίζεται σκεπτική για το κατά πόσο μπορείς να εξάγεις συμπεράσματα γενικού πληθυσμού από online έρευνες, μία εύλογη ανησυχία.

• Το άρθρο επισημαίνει επίσης την ευρύτερη διάσταση του «τι σημαίνει ακριβώς μαζικό κοινό» σήμερα, στην εποχή των πολλών niche segments. Αναφέρεται στο γεγονός ότι υψηλός κατακερματισμός του κοινού δεν έχει συμβεί ακόμα δεδομένης της δύναμης της τηλεόρασης για παράδειγμα. Το πρόβλημα είναι τα μηνύματα που διαχέονται πια σε πολλαπλά μέσα.  Τον Δεκέμβριο του 2008 για πρώτη φορά το ιντερνετ ξεπέρασε τις εφημερίδες σαν κύριο μέσο ενημέρωσης. Που ίσως εξηγεί και τα προβλήματα των εφημερίδων. Βέβαια αν δούμε αθροιστικά πόσοι διαβάζουν τη «χάρτινη» εφημερίδα (30%) με την online έκδοσή της (14%), τότε το άθροισμα –χωρίς διπλοκαλύψεις- είναι 39% και η πτώση της αναγνωσιμότητας είναι μόνο 4% στην προηγούμενη διετία. Στις ηλικίες 18-29, το άθροισμα αυτό πλησιάζει την τηλεόραση (βλ. διάγραμμα κάτω). Και τα 2/3 των νέων δεν έρχονται από την «μπροστινή πόρτα» αλλά την «πλαινή» δηλ. μέσω blogs, emails κλπ. Όσον αφορά στην τηλεόραση, σε μια χώρα με ευρυζωνική διείσδυση 56%, πολλοί βλέπουν τηλεόραση οnline. Πχ το 45% των 18-29 βλέπει TV online κάποιες φορές ενώ τα 2/3 είδε προεκλογικά βίντεο οnline.

Τα προβλήματα λοιπόν σε μία έρευνα ερωτηματολογίου είναι πολλά δεδομένου ότι κάποιος που καταναλώνει με τόσους τρόπους ειδήσεις και πληροφορίες δεν είναι σίγουρο ότι θυμάται σωστά τι είδε, που και πως.

Για αυτό το λόγο, νέες μέθοδοι και τρόποι αναπτύσσονται όπως για παράδειγμα τα people meters της Arbitron, που είναι μικρές συσκευές που κάποιος έχει πάντα μαζί του και μεταδίδει αυτόματα πληροφορίες για το τι ραδιοσταθμούς ακούει. Αναμενόμενα προβλήματα κι εδώ με την ποιότητα του δείγματος, αντιπροσωπευτικότητα κλπ.  Η TiVo (digital video recorder) μπορεί να βλέπει τι προγράμματα παρακολουθεί κάποιος, ποιες διαφημίσεις κ.α.  Η Comscore αφού στρατολογήσει ένα δείγμα, τοποθετεί ένα πρόγραμμα στο PC του χρήστη και αυτό στέλνει online την συμπεριφορά περιήγησής του στο internet.

Εάν κάποιος συνδυάσει παρόμοιες πληροφορίες με στοιχεία και δεδομένα που υπάρχουν παντού (πιστωτικές κάρτες, databases πολιτικών κομμάτων κλπ), τότε εύκολα βλέπει ότι χρειάζεσαι υψηλού επιπέδου data mining skills για να εξάγεις χρήσιμα συμπεράσματα. Και βέβαια ο αρθρογράφος επισημαίνει πολύ σωστά το γεγονός ότι ακαδημαϊκοί και μη-κερδοσκοπικοί οργανισμοί δεν έχουν καμία πρόσβαση σε όλο αυτό το πολύτιμο υλικό.

Και κλείνω: Μήπως να αναλάβουν οι εταιρίες ερευνών να ασχοληθούν λίγο πιο σοβαρά με τη μεθοδολογική συζήτηση αντί να τσακώνονται δημοσίως με τα μέσα για το ποιος είχε το καλύτερο exit poll?

Read Full Post »

Η ψήφος είναι digital…elementary my dear Watson

Σε αυτές τις εκλογές, η κοινή λογική ήταν είδος σε ανεπάρκεια.  Από αναλυτές, πολιτικούς και δημοσιογράφους.
Με πλήθος αστείων αντιφάσεων.

1. Αν ο κόσμος πάει παραλία είναι γιατί η ψήφος στις ευρωεκλογές είναι «χαλαρή». Αν η ψήφος είναι χαλαρή τότε δεν πρέπει να μετράει το αποτέλεσμα, αν δεν μετράει το αποτέλεσμα, τότε γιατί να ψηφίσουμε….και τότε γιατί πανηγυρίζουν όσοι «κέρδισαν»?

2. Η αποχή δεν έχει κανένα πολιτικό νόημα, μόνο η ψήφος έχει. Φταίει η ζέστη και το τριήμερο.  Άρα γιατί όλοι σήμερα ασχολούνται?  Τι άλλαξε?  Απλά ας την αγνοήσουν…(το κάνανε και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες με ιστορικό αποχής χρόνια πριν και τώρα ανακάλυψαν το legitimization crisis).

3. Αλλά εμείς στην Ελλάδα κάναμε τις εκλογές εθνικό εσωτερικό θέμα και δημοψήφισμα κατά της κυβέρνησης (την Ευρώπη την ξεχάσαμε ούτως η άλλως).  Άρα η ψήφος δεν είναι χαλαρή, μετράει και πολύ μάλιστα και είναι πρωτίστως ψήφος διαμαρτυρίας μια και δεν ψηφίζουμε για κυβέρνηση.  Άρα διαμαρτυρηθείτε ψηφίζοντας…

Και ποιο είναι το πρόβλημα στη λογική αυτή?

Ότι δεν υπάρχει ψήφος «υπό προϋποθέσεις». Γιατί η ψήφος είναι digital: 0-1-0-1. Που σημαίνει:
Αν ψηφίσεις κάποιο κόμμα το Επικροτείς – αν δεν το ψηφίσεις: Διαφωνείς

Δεν υπάρχει conditional ψήφος (δηλ. υπό προυποθέσεις). Δεν υπάρχει κάποιο κουτάκι στην ψήφο που λέει «ψηφίζω μεν, αλλά δεν συμφωνώ με αυτό που ψηφίζω, απλά διαμαρτύρομαι».
Έτσι, όλοι οι ψήφοι λογίζονται ΥΠΕΡ του κόμματος. Έτσι δικαιούται ο ΛΑ.Ο.Σ. και οι Οικολόγοι-Πράσινοι να πανηγυρίζουν (και το ΠΑΣΟΚ βέβαια) και καλά κάνουν. Γιατί δεν έχουν κανένα λόγο (ή τρόπο) να επιμερίσουν τις ψήφους σε «οπαδικές» ψήφους και «ψήφους διαμαρτυρίας».

Πολλοί όμως (όπως ο κ. Κούλογλου στο άρθρο του στη Lifo) υποστήριξαν «ρίξτε ότι νάναι αρκεί να τους μαυρίσετε» (δική μου απόδοση). Και τώρα δεν τους αρέσει που ο ΛΑ.Ο.Σ. αύξησε τα ποσοστά του κατά 75% και πανηγυρίζει. Μα αυτό δεν λέγατε να κάνει ο κόσμος? Σκεφτείτε το εξής σενάριο: Όσοι απείχαν, να ακολουθούσαν την προτροπή του κ. Κούλογλου (και άλλων). Τότε ο ΛΑ.Ο.Σ. δεν θα μπορούσε να ήταν 1^ο κόμμα? Γιατί όταν σπρώχνεις ένα βράχο στο γκρεμό δεν ξέρεις αν θα καταλήξει στο δικό σου χωράφι. Απλά ελπίζεις.

Ο κόσμος λοιπόν φαίνεται ότι ξέρει ότι η ψήφος είναι digital και έχει σημασία και βαρύτητα.

Έτσι ΚΑΙ έστειλε ένα μήνυμα διαμαρτυρίας ΚΑΙ δεν έδωσε το δικαίωμα σε  κόμματα που δεν πιστεύει να προσεταιριστούν την ψήφο του.  Γιατί η ψήφος είναι θεμελιώδες δημοκρατικό δικαίωμα και δεν μπορεί να μειώνεται κατά βούληση για μικροκομματικές και ευκαιριακές σκοπιμότητες.

Και, αν υπάρχει κάποιο, αυτό είναι το ελπιδοφόρο μήνυμα της αποχής.

Read Full Post »