Crowdsourcing Policy-making: Πραγματικό, εφικτό ή μύθος?

Η πρώτη πολιτική καμπάνια του 21ου αιώνα ήρθε και πέρασε, η ορκωμοσία του Obama ήρθε και πέρασε, αλλά οι προσδοκίες είναι εδώ και ίσως ακόμα μεγαλύτερες.

Ό,τι άρχισε με το barackobama.com που δημιούργησε την μεγαλύτερη προεκλογική πολεμική μηχανή στην ιστορία, ανίκητη και δικαιωμένη όπως αποδείχθηκε, συνέχισε με το μεταβατικό change.gov που έθεσε τον πήχη ακόμα πιο ψηλά δημιουργώντας μεγάλες προσδοκίες για μία συμμετοχική διακυβέρνηση, και τώρα παίρνει τη μορφή του whitehouse.gov.

Η ώρα της αλήθειας είναι τώρα λοιπόν και περιμένουμε όλοι να δούμε εάν οι ΗΠΑ μπορούν και θέλουν να δημιουργήσουν ένα νέο μοντέλο διακυβέρνησης που θα λειτουργεί στη βάση Δημοκρατία 24/7 (συνεχής, αδιάλειπτη, καθημερινή) ή «στιγμιαία» δημοκρατία κάθε 4 χρόνια, το «δυτικό» μοντέλο που έχει επικρατήσει και έχει οδηγήσει τελικά σε σαφές έλλειμμα δημοκρατίας.

Τα πρώτα δείγματα είναι ενθαρρυντικά:

Στο 1ο post που ανέβηκε αμέσως μετά την ορκωμοσία στο whitehouse.gov, ο Macon Phillips,  Director of New Media for the White House, έγραψε ότι τρείς είναι οι νέες προτεραιότητες¨

  • Επικοινωνία: δηλαδή παροχή αναλυτικού περιεχομένου και ενημέρωσης γύρω από τα σημαντικά θέματα, με RSS feeds, email newsletters κλπ
  • Διαφάνεια: η κυβέρνηση Obama δεσμεύεται να είναι η πιο διαφανής και ανοιχτή κυβέρνηση στην ιστορία και γι αυτό όλες οι οδηγίες του προέδρου θα δημοσιεύονται ανοίγοντας ένα παράθυρο σε όλους τους πολίτες.
  • Συμμετοχή: ίσως η πιο σημαντική υπόσχεση, που είναι πρώτη προτεραιότητα και στην οποία το ίντερνετ θα είναι το πιο σημαντικό όπλο. Στη λογική αυτή, οι πολίτες θα μπορούν να σχολιάζουν όλες τις νομοθετικές αποφάσεις του προέδρου που δεν είναι κατεπείγουσες, αφού θα δημοσιεύονται 5 ήμερες πριν την υπογραφή τους.

Καταγράφουμε στα θετικά την πρόθεση αλλά στα αρνητικά μία βιασύνη.
Η θεωρία και πρακτική της e-δημοκρατίας είναι αρκετά πιο πολύπλοκη και κινδυνεύει αυτή η πρόθεση να τιναχτεί στο αέρα μάλλον εύκολα. Οι 5 ημέρες είναι πολύ λίγες για ουσιαστική διαβούλευση (που φαίνεται ότι δεν είναι ούτως ή άλλως το ζήτημα ενώ θα έπρεπε). Ζητήματα αντιπροσωπευτικότητας, πρόσβασης, ελέγχου και άλλα πολλά, ακόμα συζητιούνται και δοκιμάζονται στην πράξη σε διάφορα μοντέλα σε όλο τον κόσμο συμπεριλαμβανομένης της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 
Το final test είναι φυσικά κατά πόσο η «φωνή των πολιτών» θα εισακούγεται. Περιμένουμε να δούμε, αλλά…με σοβαρές επιφυλάξεις.

Στα θετικά, αξίζει να πούμε εδώ επίσης – και αυτό είναι μια σημαντική αλλαγή – ότι υπάρχει νέα πολιτική πνευματικών δικαιωμάτων στο Whitehouse.gov, αφού το «περιεχόμενο τρίτων» διατίθεται τώρα κάτω από την άδεια Creative Commons Attribution 3.0 License (το “κυβερνητικό” περιεχόμενο είναι ανοιχτό εξ’ ορισμού φυσικά).  Από μόνο του το γεγονός δείχνει μία αξιοσημείωτη συνέπεια με τις αρχές της ανοιχτής διακυβέρνησης. [Με την ευκαιρία διαβάστε εδώ και μερικές καλές ιδέες για περαιτέρω προώθηση της ανοιχτής πρόσβασης στη δημόσια πληροφορία  – και για όσους ακόμα δεν το ξέρουν, δείτε και τη δική μας καμπάνια για τα δημόσια δεδομένα, την 4Δ]

Στα θετικά επίσης, το γεγονός ότι ο Obama ήδη τη 2η μόλις ημέρα σαν πρόεδρος, εξέδωσε δύο σημαντικές οδηγίες προς όλες τις υπηρεσίες, καλώντας τις, στα πλαίσια του Freedom of Information Act, «να υιοθετήσουν την αρχή της γνωστοποίησης πληροφοριών» και μάλιστα κάνοντας χρήση νέων τεχνολογιών.

Από τη δεύτερη οδηγία και σε δική μου μετάφραση:

«Η γνώση διαχέεται ευρέως στην κοινωνία και οι δημόσιοι λειτουργοί ωφελούνται από την πρόσβαση στη γνώση αυτή. Δημόσιες υπηρεσίες και οργανισμοί θα πρέπει να προσφέρουν στους Αμερικανούς μεγαλύτερες ευκαιρίες συμμετοχής στη διαδικασία λήψης αποφάσεων και να προσφέρουν στην Κυβέρνηση τα οφέλη από τη συλλογική γνώση και την ενημέρωση. Δημόσιες υπηρεσίες και οργανισμοί θα πρέπει να κάνουν χρήση νέων καινοτόμων εργαλείων, μεθόδων και συστημάτων για να συνεργάζονται μεταξύ τους και με όλα τα επίπεδα της κυβέρνησης, με μη-κερδοσκοπικές οργανώσεις, επιχειρήσεις και άτομα στην ιδιωτική σφαίρα»

O Obama ενημερώνει παράλληλα ότι σκοπεύει να εκδώσει ένα Open Government Directive (“Οδηγία Ανοιχτής Διακυβέρνησης”) η οποία θα ορίζει συγκεκριμένες ενέργειες στη κατεύθυνση αυτή.

Στα αρνητικά – και σε συνέχεια των παραπάνω – θα πρέπει να καταγράψουμε επίσης την ατολμία. Οι προηγούμενες πλατφόρμες ήταν αρκετά πιό μπροστά σε υιοθέτηση interactive εργαλείων, μία άλλης συνολικά φιλοσοφίας δηλαδή, ενώ η τωρινή είναι πιό κοντά σε ένα απλό blog και αυτό χωρίς πολλά περιθώρια διάδρασης. Όπως επισημαίνουν ήδη κάποιοι (εδώ και εδώ) άλλο να είσαι κυβέρνηση και άλλο να είσαι υποψήφιος. Τι απόψεις αφήνεις να περάσουν, πως π.χ. μπορείς να χρησιμοποιήσεις twitter και instant messaging όταν ό,τι λες έχει θεσμικό βάρος και υπόκειται σε προφανείς περιορισμούς, πως τελικά οργανώνεις την επαφή σου με τους πολίτες όταν η κρατική μηχανή είναι στημένη να δουλεύει με άλλο τρόπο. Κλασσική “παγίδα” και Catch22 όταν η τεχνολογία είναι πολύ πιό μπροστά σε σχέση με τις δομές λειτουργίας ενός οποιουδήποτε οργανισμού, πόσο μάλλον όταν μιλάμε για κρατική μηχανή. 

Είναι βέβαια ενδιαφέρον να παρατηρήσουμε και άλλες πρωτοβουλίες εκτός της κυβέρνησης που συλλέγουν απόψεις πολιτών και βάζουν προτεραιότητες. Δύο παραδείγματα είναι το White House 2, και το Fix This, Barack στα οποία πολίτες καταθέτουν προτάσεις και οι χρήστες τις βαθμολογούν ανάλογα. 

Τελικά, το κατά πόσο θα δούμε ουσιαστικά, για πρώτη φορά και πολύ πριν την Ευρωπαϊκή Ένωση, βήματα προς το λεγόμενο crowdsourcing policy-making είναι μάλλον νωρίς να το πούμε και σε κάθε περίπτωση δεν είναι τόσο απλό όσο φαίνεται.

Wait and see…

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s