Η ψήφος είναι digital…elementary my dear Watson

Σε αυτές τις εκλογές, η κοινή λογική ήταν είδος σε ανεπάρκεια.  Από αναλυτές, πολιτικούς και δημοσιογράφους.
Με πλήθος αστείων αντιφάσεων.

1. Αν ο κόσμος πάει παραλία είναι γιατί η ψήφος στις ευρωεκλογές είναι «χαλαρή». Αν η ψήφος είναι χαλαρή τότε δεν πρέπει να μετράει το αποτέλεσμα, αν δεν μετράει το αποτέλεσμα, τότε γιατί να ψηφίσουμε….και τότε γιατί πανηγυρίζουν όσοι «κέρδισαν»?

2. Η αποχή δεν έχει κανένα πολιτικό νόημα, μόνο η ψήφος έχει. Φταίει η ζέστη και το τριήμερο.  Άρα γιατί όλοι σήμερα ασχολούνται?  Τι άλλαξε?  Απλά ας την αγνοήσουν…(το κάνανε και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες με ιστορικό αποχής χρόνια πριν και τώρα ανακάλυψαν το legitimization crisis).

3. Αλλά εμείς στην Ελλάδα κάναμε τις εκλογές εθνικό εσωτερικό θέμα και δημοψήφισμα κατά της κυβέρνησης (την Ευρώπη την ξεχάσαμε ούτως η άλλως).  Άρα η ψήφος δεν είναι χαλαρή, μετράει και πολύ μάλιστα και είναι πρωτίστως ψήφος διαμαρτυρίας μια και δεν ψηφίζουμε για κυβέρνηση.  Άρα διαμαρτυρηθείτε ψηφίζοντας…

Και ποιο είναι το πρόβλημα στη λογική αυτή?

Ότι δεν υπάρχει ψήφος «υπό προϋποθέσεις». Γιατί η ψήφος είναι digital: 0-1-0-1. Που σημαίνει:
Αν ψηφίσεις κάποιο κόμμα το Επικροτείς – αν δεν το ψηφίσεις: Διαφωνείς

Δεν υπάρχει conditional ψήφος (δηλ. υπό προυποθέσεις). Δεν υπάρχει κάποιο κουτάκι στην ψήφο που λέει «ψηφίζω μεν, αλλά δεν συμφωνώ με αυτό που ψηφίζω, απλά διαμαρτύρομαι».
Έτσι, όλοι οι ψήφοι λογίζονται ΥΠΕΡ του κόμματος. Έτσι δικαιούται ο ΛΑ.Ο.Σ. και οι Οικολόγοι-Πράσινοι να πανηγυρίζουν (και το ΠΑΣΟΚ βέβαια) και καλά κάνουν. Γιατί δεν έχουν κανένα λόγο (ή τρόπο) να επιμερίσουν τις ψήφους σε «οπαδικές» ψήφους και «ψήφους διαμαρτυρίας».

Πολλοί όμως (όπως ο κ. Κούλογλου στο άρθρο του στη Lifo) υποστήριξαν «ρίξτε ότι νάναι αρκεί να τους μαυρίσετε» (δική μου απόδοση). Και τώρα δεν τους αρέσει που ο ΛΑ.Ο.Σ. αύξησε τα ποσοστά του κατά 75% και πανηγυρίζει. Μα αυτό δεν λέγατε να κάνει ο κόσμος? Σκεφτείτε το εξής σενάριο: Όσοι απείχαν, να ακολουθούσαν την προτροπή του κ. Κούλογλου (και άλλων). Τότε ο ΛΑ.Ο.Σ. δεν θα μπορούσε να ήταν 1ο κόμμα? Γιατί όταν σπρώχνεις ένα βράχο στο γκρεμό δεν ξέρεις αν θα καταλήξει στο δικό σου χωράφι. Απλά ελπίζεις.

Ο κόσμος λοιπόν φαίνεται ότι ξέρει ότι η ψήφος είναι digital και έχει σημασία και βαρύτητα.

Έτσι ΚΑΙ έστειλε ένα μήνυμα διαμαρτυρίας ΚΑΙ δεν έδωσε το δικαίωμα σε  κόμματα που δεν πιστεύει να προσεταιριστούν την ψήφο του.  Γιατί η ψήφος είναι θεμελιώδες δημοκρατικό δικαίωμα και δεν μπορεί να μειώνεται κατά βούληση για μικροκομματικές και ευκαιριακές σκοπιμότητες.

Και, αν υπάρχει κάποιο, αυτό είναι το ελπιδοφόρο μήνυμα της αποχής.

«Αντ’ Αυτού»: Το μήνυμα της αποχής που δεν παίρνουμε

Φαίνεται ότι το κεντρικό θέμα των φετινών ευρωεκλογών θα είναι το «Ψηφίζουν παραλία, όχι εκλογές».
Η Ε.Ε. χρηματοδοτεί ακριβές καμπάνιες για να μας κάνει να πάμε να ψηφίσουμε, γιατί φαίνεται ότι το 66% των ευρωπαίων σκέπτονται να απέχουν, με το ποσοστό στη χώρα μας να είναι 19%, και το 60% αυτών για πρώτη φορά (έρευνα Public Issue).

Γι αυτό το άρθρο του πάντα εύστοχου Πάσχου Μανδραβέλη στην Καθημερινή («Η αποχή στις ευρωεκλογές») έχει σημασία. Γιατί λέει με απλά λόγια γιατί δεν θα έπρεπε να είναι έτσι. Γιατί η Ε.Ε. επηρεάζει τη ζωή μας και την πορεία της χώρας έστω κι αν δεν το «νιώθουμε στο πετσί» μας καθημερινά. Και εγώ προσθέτω ότι πολίτες και επιχειρήσεις έχουν κατά καιρούς βρει το δίκιο τους και καταφύγιο από τη κρατική αυθαιρεσία στα θεσμικά όργανα της Ε.Ε., ένας ρόλος που ίσως να μην είχε φανταστεί ούτε ο ίδιος ο Κων/νος Καραμανλής (senior).

Όπως όμως έλεγε ο Stephen Coleman σε συζήτηση για το e-voting, «οι πολίτες δεν πάνε να ψηφίσουν γιατί δεν νιώθουν ότι έχουν ουσιαστικές επιλογές, όχι γιατί βαριούνται η δεν τους βολεύει», και στην έκθεση του ΟΟΣΑ για την e-δημοκρατία (p.147), «A citizenry which is disengaged from the policy process and confined to occasional voting for leaders has such a weak relationship with democracy that politics becomes largely managerial». Ως Βρετανός, κάτι ήξερε…

Παρόλα αυτά και έξω από τις προσωπικές μας θέσεις (ναι είμαι ευρωπαϊστής) η πραγματικότητα είναι μια: Πολύς κόσμος δεν ενδιαφέρεται, δεν θέλει να πάει να ψηφίσει η θα ρίξει λευκό. Και κανείς μας πραγματικά δεν ξέρει το γιατί, όλοι τελικά υποθέτουμε (και οι δημοσκόποι φυσικά). Και εδώ το θέμα γίνεται πολιτικό. Ο κόσμος αυτός δεν έχει φωνή, δεν έχει κανένα τρόπο έκφρασης γιατί προφανώς δεν εκπροσωπείται από καμία κεντρικά συντονισμένη κίνηση (ούτε θα είχε νόημα κάτι τέτοιο).

Ταυτόχρονα, υπάρχει μια προσπάθεια απαξίωσης και συναισθηματικής εκβίασης του μη-ψηφοφόρου με διάφορα επιχειρήματα όπως ότι ο κόσμος αυτός είναι αδιάφορος ή α-πολίτικος ή εγωκεντρικός και απλά θα επιλέξει την «παραλία» τελικά (για να μην πούμε για το αξιοθρήνητο «το μη χείρον βέλτιστον»).

Εχθρός μας όμως δεν είναι η αποχή. Εχθρός μας είναι η έλλειψη σεβασμού σε μια μεγάλη μερίδα πολιτών που κάνει σαφείς και συνειδητές πολιτικές τελικά επιλογές.  Ένα κομματικό σύστημα που δεν θέλει να ακούσει είναι αυτιστικό και αυτό πληρώνει και η ιδία η Ε.Ε. που αναγνωρίζει σήμερα το περίφημο δημοκρατικό έλλειμμα που αυτή ακριβώς η έλλειψη ακοής δημιούργησε.

Γι αυτό όρισε την ικανή Margot Wallstrom στο ρόλο του «επικοινωνιακού πυροσβέστη», γι αυτό εκείνη προώθησε το Plan-D (Democracy-Dialogue-Debate) την επικοινωνιακή στρατηγική της Ε.Ε. εστιασμένη στην «Ακοή». Όμως η Ελλάδα ήταν πάλι απούσα. Πόσοι έχουν ακούσει η γράψει για το Plan-D (που έκανε και σαφείς αναφορές στην υιοθέτηση νέων τεχνολογιών μεταξύ άλλων)? Αν λοιπόν συνεχίσουμε έτσι, θα φτάσουμε γρήγορα σε αυτό που φοβάται το «Συμβούλιο της Ευρώπης», δηλ. 65% αποχή μέχρι το 2020 στη Δ. Ευρώπη….ή μήπως φτάσαμε πιο γρήγορα?

Το μήνυμα λοιπόν που πρέπει να στείλουμε είναι απλό. Πρέπει να σεβαστούμε 4 στους 10 πολίτες που δεν ψηφίζουν κόμμα και όχι να τους μειώσουμε η να τους περιθωριοποιήσουμε. Γιατί σε αυτή τη χώρα, όπου μας συμφέρει ο λαός με την ψήφο του “στέλνει μηνύματα” (sic!), “είναι σοφός” και άλλα γλαφυρά. Όπου δεν μας συμφέρει, απλά …“πάει παραλία”.  Τελικά “ο λαός είναι σοφός, κυρίαρχος ή απλώς μ***ς?” όπως έλεγε μια παλιά γελοιογραφία?

Κλείνοντας: Aς καταλάβουμε όλοι ότι στην εποχή του διαδικτύου αυτά δεν περνάνε. Γιατί όλο αυτό το ετερόκλητο κοινό δεν θα μπορούσε ποτέ άλλοτε να έχει ένα τόσο μαζικό κανάλι έκφρασης. Μία πρόσφατη βόλτα στα φόρα και blogs θα άνοιγε τα μάτια πολλών. Γι αυτό το 2005 στις εθνικές εκλογές της Μ. Βρετανίας, το MySociety, έκανε το πρώτο notapathetic με στόχο να συγκεντρωθούν όλες αυτές οι απόψεις.

Γι αυτό εμείς κάναμε το πρώτο ελληνικό notapathetic, για ένα και μοναδικό λόγο. Για να δώσουμε το λόγο στον απέχοντα τον ίδιο, για να ακούσουν όλοι – όσοι θέλουν – τη δική του γνώμη και για να σταματήσουμε όλοι να μιλάμε…«Αντ’ Αυτού». Γιατί κανείς δεν μας έδωσε το δικαίωμα αυτό.

Απέχετε από τις Ευρωεκλογές 2009; Πείτε γιατί στο “Not Apathetic”

Το ελληνικό Νot Αpathetic είναι από σήμερα ενεργό εδώ: www.not-apathetic.eu

Στο site, όλοι όσοι σκέπτονται να απέχουν ή να ψηφίσουν λευκό στις ευρωεκλογές του 2009 μπορούν να πουν τη δική τους άποψη– όποια κι αν είναι αυτή. Γιατί πολλοί από αυτούς έχουν ισχυρή γνώμη και δεν είναι καθόλου απαθείς ή αδιάφοροι. Αντίθετα, αποτελούν δημιουργικά και ενεργά (με τον δικό τους τρόπο) μέλη της κοινωνίας που επιλέγουν να μη συμμετέχουν στην πολιτική διαδικασία γιατί απλά δεν ανταποκρίνεται στις προσδοκίες τους  με τον ένα ή με τον άλλο τρόπο.

Ο λόγος ύπαρξης του site είναι απλός. Όσοι ψηφίζουν κόμματα έχουν κάποιους τρόπους έκφρασης.  Άλλωστε και η ίδια η ψήφος σε κάποιο κόμμα εκφράζει μία θέση. Όσοι όμως δεν ψηφίζουν κόμματα και υποψήφιους, συνήθως αποτελούν μία στατιστική που αποζητά ερμηνεία. Δημοσκόποι, δημοσιογράφοι, πολιτικοί, αναλυτές κλπ, προβάλουν τις δικές τους ερμηνείες , αλλά η πραγματική γνώμη του πολίτη παραμένει “σιωπηλή”.

Το “δημοκρατικό έλλειμμα” άλλωστε είναι μια έννοια σαφώς καταγεγραμμένη πολιτικά και αφορά στη σημερινή πραγματικότητα μίας «δημοκρατίας νεσκαφέ», δηλαδή στιγμιαίας κάθε 4-5 χρόνια. Είναι βάσιμη η εκτίμηση ότι αυτό έχει οδηγήσει περίπου 4 στους 10 ψηφοφόρους να μην έχουν ψηφίσει κανένα κόμμα στις ευρωεκλογές του 2004 (στοιχεία από: Υπουργείο Εσωτερικών).  Σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, σχεδόν 1 στους 2 ψηφοφόρους απέχει από τις ευρωεκλογές – με σταθερά ανοδική διαχρονική τάση – ενώ 1 στους 4 δεν ψηφίζει ούτε σε εθνικές εκλογές ούτε στις ευρωεκλογές! (πηγή: Eurobarometer Survey). Σε  έρευνα του Ευρωβαρόμετρου του Δεκεμβρίου 2008, μόνο 1 στους 3 ευρωπαίους “προτίθεται σίγουρα” να ψηφίσει στις εκλογές του Ιουνίου.

Για την ιστορία, το πρώτο Not Apathetic ανέβηκε στις εθνικές εκλογές της Μεγάλης Βρετανίας του 2005 από το MySociety.org την οργάνωση του «τρομερού παιδιού» Tom Steinberg, ο οποίος είχε την καλωσύνη να «παραχωρήσει» το όνομα για το ελληνικό site.

Έτσι λοιπόν, αποφασίσαμε με τον Νίκο Αναγνώστου και τον Χριστόφορο Κόρακα να το υλοποιήσουμε και στην Ελλάδα, γιατί πιστεύουμε πως οτιδήποτε δίνει φωνή στον πολίτη και προωθεί τον εποικοδομητικό διάλογο μόνο καλό μπορεί να κάνει. Το διαδίκτυο αποτελεί φυσικά, τον ιδανικό και από πολλές απόψεις τον μοναδικό χώρο για παρόμοιες προσπάθειες.